DİYET VE BESLENME

• Kişiye özgü olmalıdır. Kişinin fiziksel özellikleri (boy, kilo, aktivite durumu), sağlık durumu (kullandığı ilaçlar, sağlık sorunları), ailesel özellikleri, ne zamandan beri kilolu olduğu, beslenme alışkanlığı (sevdiği-sevmediği yemekler; hangi saatte yemek yediği), sosyal koşulları (davet, toplantı, iş), psikolojik durumu gibi diğer faktörler değerlendirilerek, aç kalmadan, kişinin diyete uyumundan çok diyetin kişiye uyumu olması temel alınarak hazırlanmış bir diyet programı olmalıdır.
• Yaş, cinsiyet, hastalık durumu, kan değerlerine göre enerji, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral gereksinimini tam olarak karşılamalıdır.
• Bazal metabolizma hızını düşürmemelidir.
• Kas kaybı oluşturmadan yağ dokusundan kayıp sağlamaya yönelik bir diyet olmalıdır.
• Eğitici olmalıdır, eğitimin davranışa geçmesini sağlamalıdır.
• Diyet programları bittikten sonra hastayı yalnız bırakmayan düzenli aralıklarla takip olanağı sağlayan bir program olmalıdır. Ayrıca verilen kiloların korunmasını sağlayacak kilo koruma programları içermelidir.

Bu diyetler :

• Kişiye özel olmayan diyetler (özellikle gazete, dergilerde bulunan)
• Kısa sürede hızlı kilo kaybı vaad eden diyetler (sihirli şok diyetler)
• Kişinin gereksinimine göre düzenlenmemiş, kontrol altında yapılmayan çok düşük kalorili diyetler
• Yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmayıp, özel ürünleri öneren diyetler
• Tek tip besine dayalı diyetler
• Gerçek kilo kaybı yerine sadece su kaybına neden olan diüretik ilaçlar ve saunalar

Bu tarz sağlıksız diyetlerde protein, B grubu vitaminleri, kalsiyum, çinko, demir, fosfor, magnezyım yetersizlikleri görülür. Bu yetersizliklerine bağlı olarak çeşitli hastalıklar oluşabilir.

Bu hastalıklar :

Baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu, sinirlilik, yorgunluk bulantı, kusma, ishal, kabızlık, safra ve böbrek taşı, kalp ritim bozukluğu, tansiyon düşüklüğü, adet düzensizliği, adetten kesilme, kuru cilt, saç dökülmesi, saç incelmesi, uyuşukluk soğuğa karşı tahammülsüzlük, idrarda proteğin görülmesi, kanda yağ asitleri, lipit ve kolestrolün artışı gibi sonuçlarla karşılaşılabilinir.

Bu tarz diyetlerde vücut yağ kitlesinden çok, vücut kas kitlesi kayıpları olmaktadır. Düşük kalorilerde vücut kendini korumaya alır ve bazal metabolizma hızı düşer. Yağ yakımı azalır, vücut enerjiyi harcamak yerine depolama eğilimi gösterir. Kişi diyet bitiminde, aldığı besinleri çok az arttırmış olsa bile kilo almaya başlar. Bunun nedeni, bozulan, yavaşlayan metabolik hızdır. Bu tarz diyetler her tekrarlandığında metabolizma biraz daha yavaşlar ve sonuç olarak kişinin kilo alması kolaylaşır ve vermesi zorlaşır. Buna bağlı olarak kişi ya sürekli diyette olacak ya da daha yüksek kilolarla hayatını sürdürecektir.

Ayrıca bu tarz diyet, yeterli, dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmadığından kişinin eski alışkanlıklarına dönmesi ve kilo alması kaçınılmazdır.

Şişmanlık : Bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu, boya göre ağırlığın arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasıdır.

Aldığımız enerji harcadığımızdan fazla ise vücut bunu kilo olarak depolar. Kilolu olup, olmadığımızı saptamak için farklı hesaplamalar ve ölçümler kullanılır. Bunlardan biri, BKI kilonun, boyun karesine bölünmesidir, çıkan değeri standartlarla karşılaştırdığımızda şişman olup olmadığımızı veya kilomuzun ne kadarının fazla olduğunu görebiliriz.

BKI : Beden Kitle Endeksi = Kilo / (Boy)2

Hesaplamalardan biri de bel çevresinin kalça çevresine bölünmesidir. Bu değer :
Kadın > 0,85
Erkek > 1
ise kişi şişman kabul edilir.

Bel çevre ölçümleri de bir kriterdir. Bel çevresi :
Kadınlarda   88 cm.'i
Erkeklerde 102 cm.'i aşmamalıdır.